mijnUMCG

Analyse door Mobexer

Een patiëntenportaal is pas echt nuttig wanneer het je op een rustig moment én onder druk helpt om medische informatie terug te vinden. mijnUMCG is de medische app van het Universitair Medisch Centrum Groningen waarmee patiënten hun online contact met het UMCG kunnen organiseren. Ik kijk daarbij niet alleen naar wat zo’n portaal kan betekenen, maar vooral naar hoe begrijpelijk en toegankelijk de ervaring aanvoelt voor mensen met verschillende behoeften.

Mijn eerste indruk is die van een hulpmiddel dat vooral waarde heeft wanneer je al patiënt bent bij het UMCG. Het is geen algemene gezondheidsapp en ook geen vervanging voor spoedzorg, telefonisch overleg of een gesprek met een arts. De kracht zit juist in het digitale contact rond je ziekenhuiszorg: je gebruikt de app wanneer je informatie wilt nalezen, iets voor je behandeling wilt voorbereiden of minder afhankelijk wilt zijn van losse papieren en telefoongesprekken.

De app is gratis en valt onder medische toepassingen. De ontwikkelaar is Universitair Medisch Centrum Groningen. In de appwinkel staat een gemiddelde beoordeling van 4,0 op basis van ongeveer 50 beoordelingen, terwijl er rond de 10 duizend installaties zijn. Dat geeft een redelijk beeld van een bekende, maar nog altijd vrij specifieke toepassing: vooral relevant voor mensen die daadwerkelijk met het UMCG te maken hebben.

Lezen en navigeren tijdens je ziekenhuistraject

Een portaal werkt pas als je informatie zonder zoeken vindt

Bij medische informatie is overzicht belangrijker dan een opvallend ontwerp. Je wilt niet lang nadenken over waar je moet beginnen wanneer je een afspraak, bericht of instructie probeert terug te vinden. In mijn ervaring ligt de waarde van mijnUMCG daarom minder in het openen van de app zelf en meer in de manier waarop je je digitale ziekenhuiszaken als één doorlopend traject kunt benaderen.

Dat is vooral prettig voor mensen die meerdere contactmomenten met het UMCG hebben. Een ziekenhuistraject bestaat zelden uit één afspraak. Er kunnen voorbereidingen, vervolgvragen en controles bij komen. Een portaal voorkomt dat je voor ieder detail moet terugvallen op een brief of op je eigen geheugen. De belangrijkste toegankelijkheidswinst is dat informatie op een later moment opnieuw bekeken kan worden, wanneer je thuis meer rust hebt dan tijdens een consult.

Toch vraagt digitale medische informatie altijd om aandacht. Een patiënt leest niet hetzelfde als iemand die de zorgtaal dagelijks gebruikt. Afkortingen, afdelingsnamen en instructies kunnen snel door elkaar lopen. Daarom zou ik mijnUMCG vooral gebruiken als aanvulling op een gesprek met een zorgverlener, niet als enige uitleg bij een belangrijke beslissing. Als een tekst onduidelijk is, is het verstandiger om de vraag te bewaren en die bij het volgende contactmoment te stellen dan zelf een medische conclusie te trekken.

Rustig teruglezen is een onderschat voordeel

Een realistisch voorbeeld: na een afspraak in het UMCG kom je thuis met meer informatie dan je op dat moment kon onthouden. Misschien was je gespannen, waren er meerdere onderwerpen besproken of merkte je dat je concentratie tijdens het gesprek minder werd. Met een patiëntenportaal kun je later opnieuw kijken wat er digitaal beschikbaar is. Dat maakt een verschil voor mensen die tijd nodig hebben om informatie te verwerken, maar ook voor een partner, ouder of andere naaste die helpt bij het organiseren van zorg.

Mijn praktische advies is om de app niet pas voor het eerst te openen vlak voordat je naar het ziekenhuis moet. Neem op een kalm moment even de navigatie door. Kijk waar je gewoonlijk relevante informatie verwacht en bepaal welke vragen je tijdens een consult wilt meenemen. Zo wordt de app geen extra taak op een stressvol moment, maar een vast onderdeel van je voorbereiding.

Voor gebruikers die moeite hebben met lezen, helpt een digitaal portaal alleen wanneer de inhoud zelf helder genoeg is. Een groter scherm kan dan prettiger zijn dan een telefoon. Wie snel vermoeid raakt, kan de informatie beter in korte momenten bekijken. Dat klinkt eenvoudig, maar bij medische communicatie is doseren vaak effectiever dan alles in één keer proberen te begrijpen.

De rol van versie en apparaat

De huidige versie is 11.7.3 en de app vraagt minimaal iOS of Android 11. Dat is relevant voor mensen die een ouder toestel gebruiken, bijvoorbeeld omdat een nieuwer apparaat financieel niet vanzelfsprekend is. Controleer daarom eerst of je telefoon of tablet aan die systeemeis voldoet voordat je je volledig op de app instelt.

Voor iemand met een modern toestel zal dat meestal geen ingewikkeld punt zijn. Voor gebruikers met een ouder apparaat kan het juist een directe drempel vormen. Een webomgeving op een computer kan in zo’n situatie praktischer zijn als die voor jouw zorgtraject beschikbaar is. Een groter scherm biedt bovendien voordelen voor mensen die kleine tekst lastig vinden of liever met een muis werken dan met aanraking.

Motorische en zintuiglijke verschillen

Een app op een telefoon vraagt altijd om aanraken, vegen en gericht tikken. Dat kan goed werken voor iemand die een scherm nauwkeurig bedient, maar minder prettig zijn bij trillende handen, beperkte fijne motoriek of pijn in vingers en polsen. In dat geval zou ik belangrijke handelingen niet uitstellen tot het laatste moment. Geef jezelf extra tijd en kies, wanneer mogelijk, een apparaat waarop je comfortabeler werkt.

Ook voor mensen met een visuele beperking is de keuze van apparaat belangrijk. Een telefoon is handig onderweg, maar een tablet of computer kan meer ruimte geven om tekst te lezen. De bruikbaarheid hangt dan niet alleen van mijnUMCG af, maar ook van de instellingen van je toestel, zoals tekstgrootte, contrast en voorleeshulp. Ik zou zulke hulpmiddelen vooraf testen met een onbelangrijke handeling, zodat je niet tijdens een spannend zorgmoment ontdekt dat de bediening niet prettig werkt.

Voor slechthorende gebruikers kan schriftelijke informatie juist extra waardevol zijn. Digitale communicatie geeft je de mogelijkheid om iets terug te lezen in plaats van alleen te vertrouwen op wat je tijdens een gesprek hebt verstaan. Dat neemt niet weg dat een geschreven bericht soms nog steeds medische taal bevat. Bij twijfel blijft rechtstreeks contact met het ziekenhuis belangrijk.

Niet iedere vorm van toegankelijkheid is zichtbaar

Toegankelijkheid gaat verder dan lettergrootte. Ook de vraag wanneer je de app gebruikt, telt mee. Iemand met chronische vermoeidheid heeft misschien baat bij een portaal dat een ziekenhuisbezoek beter voorbereid, zodat er minder losse taken ontstaan. Een mantelzorger kan de informatie samen met de patiënt doornemen, maar moet daarbij wel zorgvuldig omgaan met privacy en met de grenzen van wat de patiënt zelf wil delen.

Voor mensen die snel overprikkeld raken, kan digitale informatie rustiger zijn dan een volle wachtkamer of een telefoongesprek met veel mondelinge uitleg. Tegelijk kan een scherm met meerdere onderwerpen juist te veel worden. Mijn aanpak zou zijn om één concrete vraag per keer te behandelen en niet tijdens een vermoeid moment door alle beschikbare informatie te bladeren.

Toegang in verschillende dagelijkse situaties

Thuis, onderweg en vlak voor een afspraak

De meest logische plek voor mijnUMCG is thuis. Daar heb je tijd om rustig te lezen, je agenda erbij te pakken en eventuele vragen op te schrijven. De app kan ook handig zijn wanneer je onderweg bent naar het UMCG en nog wilt controleren wat je eerder hebt gelezen. Ik zou hem echter niet gebruiken tijdens het rijden, fietsen of lopen. Digitale toegang is pas behulpzaam wanneer je aandacht veilig bij het scherm kan zijn.

Een ander praktisch moment is de avond voor een afspraak. Dan kun je nagaan welke informatie je wilt meenemen en of je vragen nog duidelijk zijn. Het voordeel is niet dat de app je voorbereiding volledig overneemt, maar dat je minder hoeft te vertrouwen op losse notities. Voor iemand die door stress snel dingen vergeet, kan die mogelijkheid om terug te lezen een eenvoudige maar concrete steun zijn.

In een ziekenhuisomgeving kan de app minder vanzelfsprekend aanvoelen. Je bent misschien gehaast, hebt weinig batterij of vindt het lastig om je telefoon erbij te pakken in een openbare ruimte. Daarom zie ik mijnUMCG vooral als voorbereiding en naslagwerk, niet als iets waarop je tijdens iedere stap van een bezoek moet leunen.

Voor wie Nederlands lezen lastig vindt

Een patiëntenportaal is niet automatisch toegankelijk voor mensen die de taal van de zorg minder goed beheersen. Wie moeite heeft met Nederlands, kan digitale tekst wel opnieuw lezen, maar dat betekent niet dat de betekenis meteen duidelijk is. In zo’n situatie kan het helpen om samen met een vertrouwd persoon te kijken of om vragen vooraf op te schrijven voor een zorgverlener.

Ik zou belangrijke informatie niet laten vertalen door een willekeurige automatische vertaalfunctie zonder de uitkomst te controleren. Medische formuleringen zijn gevoelig voor nuance. De app kan de informatie bereikbaar maken, maar het begrip ervan kan nog steeds ondersteuning vragen. Dat is geen probleem dat een portaal alleen kan oplossen.

Voor jongeren, ouderen en mensen die hulp nodig hebben

De leeftijdsclassificatie is PEGI 3, wat aansluit bij een algemene, niet-agressieve medische toepassing. Die classificatie zegt vooral iets over de inhoud en niet automatisch over de digitale eenvoud. Een oudere gebruiker die weinig met apps werkt, kan alsnog hulp nodig hebben bij het openen, lezen of terugvinden van informatie.

Voor een jongere patiënt kan een telefoon juist de meest vertrouwde manier zijn om digitale zorginformatie te bekijken. Voor een ouder die liever een computer gebruikt, kan de mobiele vorm minder comfortabel zijn. Ik zou daarom niet aannemen dat één scherm voor iedereen de beste keuze is. De juiste aanpak hangt af van zicht, motoriek, digitale ervaring en de vraag of iemand zelfstandig met medische informatie wil werken.

Wie hulp krijgt van een naaste, doet er goed aan vooraf af te spreken welke rol die persoon heeft. Samen lezen kan praktisch zijn, maar de patiënt moet de regie over de eigen medische informatie houden. Dat maakt een gesprek over privacy niet minder belangrijk, juist omdat digitale toegang het gemakkelijk maakt om informatie snel door te sturen of mee te lezen.

Waar mijnUMCG sterker is dan losse alternatieven

De gebruikelijke alternatieven zijn een telefoontje, een brief, e-mail of informatie die je tijdens een afspraak mondeling krijgt. Elk daarvan heeft een plaats. Telefonisch contact is vaak beter voor een dringende of ingewikkelde vraag. Een brief kan prettiger zijn voor iemand die liever op papier leest. Een gesprek blijft onmisbaar wanneer je samen met een professional een keuze moet maken.

De meerwaarde van mijnUMCG zit voor mij in de combinatie van beschikbaarheid en terugleesbaarheid. Je hoeft niet alles tijdens één telefoongesprek te onthouden en je bent minder afhankelijk van een papieren document dat je kunt kwijtraken. Dat maakt het vooral geschikt voor overzicht en voorbereiding. Het is minder geschikt wanneer je meteen persoonlijk advies nodig hebt of wanneer je digitale handelingen zelf een grote drempel vormen.

Waar de app niet de beste keuze is

Bij een acute medische situatie zou ik niet eerst een patiëntenportaal openen. Een app kan niet de snelheid, context en directe beoordeling bieden die spoedzorg vraagt. Ook bij een complexe vraag over klachten, medicatie of een behandelkeuze is een bericht of telefoongesprek niet altijd voldoende. Gebruik de digitale omgeving dan hoogstens om je vraag helder te formuleren, niet om professionele beoordeling te vervangen.

De app is evenmin ideaal voor iemand die helemaal geen smartphone of geschikte tablet heeft. De gratis prijs neemt die praktische drempel niet weg. Ook mensen die structureel moeite hebben met digitale formulieren, wachtwoorden of schermnavigatie kunnen meer hebben aan ondersteuning door een naaste of aan rechtstreeks contact met het UMCG.

Wat ik in het dagelijks gebruik zou verbeteren aan mijn aanpak

Mijn eerste tip is om een vast moment te kiezen waarop je je digitale ziekenhuiszaken bekijkt. Daardoor wordt informatie minder snel vergeten en hoef je niet telkens opnieuw te zoeken. Mijn tweede tip is om vragen meteen buiten de app te noteren wanneer je tijdens het lezen iets niet begrijpt. Zo voorkom je dat je een onduidelijk punt wegklikt en later niet meer weet wat je wilde vragen.

Een derde nuttige gewoonte is om bij belangrijke informatie samen te vatten wat je denkt te hebben gelezen. Bespreek die samenvatting met een naaste of leg haar voor aan je zorgverlener. Dat is vooral verstandig wanneer één woord of datum grote gevolgen kan hebben. Een patiëntenportaal geeft toegang tot informatie, maar controleert niet of jij de betekenis precies goed hebt geïnterpreteerd.

Ten slotte zou ik mijn toestelinstellingen vóór een afspraak aanpassen aan mijn eigen behoeften. Denk aan een groter lettertype, een rustigere schermweergave of een voorleesfunctie wanneer die voor jou werkt. Test dat thuis. Toegankelijkheid is vaak het resultaat van de combinatie tussen de app, het apparaat en de manier waarop je de informatie benadert.

Mijn oordeel over inclusie en gebruiksgemak

MijnUMCG maakt digitale toegang tot ziekenhuisinformatie laagdrempeliger voor mensen die al zorg ontvangen bij het UMCG en graag zelf hun informatie teruglezen. De app is gratis, heeft een brede leeftijdsclassificatie en kan vooral waardevol zijn voor voorbereiding, overzicht en ondersteuning van een gesprek. De beoordeling van gemiddeld 4,0 laat zien dat gebruikers de toepassing overwegend positief waarderen, al zegt zo’n cijfer weinig over de ervaring van iemand met specifieke toegankelijkheidsbehoeften.

Mijn genuanceerde oordeel is daarom positief, maar niet onvoorwaardelijk. Voor een patiënt die goed met een smartphone overweg kan, is mijnUMCG een praktische aanvulling op de gewone zorg. Voor iemand met motorische, visuele, taalkundige of digitale beperkingen hangt de bruikbaarheid sterker af van toestelinstellingen, hulp van een naaste en de mogelijkheid om bij vragen persoonlijk contact te zoeken.

Ik zou de app aanbevelen aan UMCG-patiënten die meer grip willen op hun eigen voorbereiding en medische communicatie, zolang ze haar zien als een portaal en niet als een arts op zak. Wie vooral snelle menselijke uitleg nodig heeft, liever papier gebruikt of geen geschikt apparaat heeft, is waarschijnlijk beter geholpen met een andere route. De beste reden om mijnUMCG te gebruiken is niet dat het alle zorg eenvoudiger maakt, maar dat het je op je eigen moment opnieuw toegang geeft tot je digitale ziekenhuistraject.

De toepassing verscheen op 1 november 2023 en draait vanaf Android of iOS 11. Voor mensen die aan die technische basis voldoen en patiënt zijn bij het UMCG, is het een zinvolle gratis aanvulling. Mijn advies is om rustig te beginnen, je eigen lees- en bedieningsinstellingen te testen en voor medische twijfel altijd een zorgverlener te blijven inschakelen.

Veelgestelde vragen